Quên ngành lập trình đi, đây mới là công việc được săn đón nhiều nhất !

Trong quý I/2017, những công việc liên quan đến Internet và thương mại điện tử đã vượt mặt ngành tài chính ngân hàng để trở thành loại việc làm được tuyển dụng nhân sự nhiều nhất.

Xét về thị trường lao động công nghệ cao, tờ South China Morning Post nhận định những chuyên gia về bảo mật mạng sẽ đứng đầu, thậm chí vượt qua những lập trình viên và kỹ sư công nghệ trong nhu cầu của các công ty tuyển dụng. Những chuyên gia bảo mật với kỹ năng mã hóa chống lại tin tặc, khủng bố và các mối đe dọa khác là điều các doanh nghiệp đang thực sự cần trong thế kỷ 21 khi các vụ tấn công mạng đang ngày một táo bạo hơn.

Theo hãng tuyển dụng Hays, các chuyên gia bảo mật có thể được tăng lương bình quân 25-35% trong thời gian tới, cao hơn 5 điểm phần trăm so với các công việc khác cùng ngành.

Nhu cầu về chuyên gi bảo mật thậm chí có thể còn mạnh hơn nữa khi luật bảo mật thông tin mạng có hiệu lực vào ngày 1/6 vừa qua, khiến các công ty có nhu cầu tuyển dụng thêm những nhân tài trong mảng này để đáp ứng được mới môi trường luật pháp mới tại Trung Quốc.

Hiện các trường đại học Trung Quốc không đào tạo đủ cả về số lượng lẫn chất lượng lao động cho ngành công nghệ thông tin trong khi các doanh nghiệp lại cần những chuyên gia với đầy đủ trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm để đủ sức đối phó với các rủi ro cho hệ thống mạng công ty.

Ngành ngân hàng và các tổ chức tài chính hiện nay đang phải đối phó với nguy cơ rò rỉ thông tin khách hàng, tình trạng lừa đảo trên mạng gây ảnh hưởng đến uy tín và doanh thu của các doanh nghiệp. Trong khi các nhà máy sản xuất tập trung vào việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin thì những doanh nghiệp công nghệ hiện nay lại hướng đến tính bảo mật thông ton, dữ liệu trước các rủi ro từ bên ngoài.

Ngoài ra, một báo cáo của Alibaba cũng cho thấy hành vi ăn trộm tài liệu nội bộ gây rò rỉ thông tin khách hàng cũng đang khá phổ biến ở Trung Quốc, thị trường thương mại điện tử lớn nhất thế giới. Khoảng 49% các sự cố rò rỉ thông tin hiện nay là do sơ xuất của nhân viên công ty, tiếp theo đó mới là do khách hàng không bảo mật tốt các tài khoản, kế đến là những chương trình độc hại và cuối cùng mới là do các lỗ hổng trong an ninh mạng của doanh nghiệp. Đây là lý do khiến cho nhiều công ty tuyển dụng nhân sự cho vị trí này.

Làm việc trong ngành HR - không dành cho người thụ động

Không thể phủ nhận vị trí trong phòng ban HR luôn thu hút khá nhiều bạn trẻ tìm đến mỗi khi có đợt tìm kiếm của công ty tuyển dụng nhân sự. Nhưng liệu có phải chỉ đam mê thôi là đủ ?

Công bằng mà nói thì phòng NS luôn được yêu cầu và kỳ vọng là phải thật “tốt đẹp”. Và thật khó cho đa số mọi người khi phải nghĩ rằng đồng nghiệp phòng NS của họ không phải là người “tốt”. Và tôi nghĩ rằng chính điều này đã khiến cho nhiều bạn trẻ bị nhầm lẫn. Họ thấy những đồng nghiệp và trưởng phòng NS rất “tốt”, họ cho rằng đây là vị trí mà tất cả công việc phải làm chính là giúp đỡ mọi người. Và sự nhầm lẫn ở đây chính là việc họ ngộ nhận là một người tốt chính là tiêu chuẩn cho vị trí này. Tuy nhiên, “tốt” chỉ là điều kiện cần, và đồng thời nó không phải là điều kiện đủ.

“Thẳng thắn”, chứ không “Hiền”

Mới đây tôi có nói chuyện với một người bạn và cũng là một đồng nghiệp, anh đồng ý với quan điểm của tôi là: “Công việc của phòng NS chẳng phải là công việc tốt đẹp gì, chỉ là chúng tôi luôn thẳng thắn trong công việc mà thôi”. Tôi tin rằng đây thực sự là một quan điểm rất sáng suốt. Đơn cử tôi liệt kê một vài nhiệm vụ của phòng NS thì bạn sẽ hiểu ngay thôi:

Tái cơ cấu - Trong bất cứ cấu trúc của một tổ chức nào cũng luôn tồn tại kẻ thắng và người thua.Tuyen dung nhan su, đàm phán nhận công việc mới thì dễ dàng rồi. Nhưng đâu có đơn giản như vậy, bởi lần tái cơ cấu nào cũng luôn khiến cho vài người có nguy cơ mất việc, giảm xếp hạng, và đôi khi là họ phải đảm nhận một công việc mà họ chẳng có chút hứng thú nào. Những người rơi vào trường hợp này xứng đáng với việc được tôn trọng và đối xử công bằng. “Tốt”, trong tình huống này, chưa bao giờ đủ.

Trong công việc NS của mình, tôi đã tham gia vào rất nhiều lần tái cơ cấu. Có một khoảng thời gian, vợ tôi gọi tôi là “Tử thần (Grim Reaper)” vì trong suốt thời gian đó, tôi đã luôn phải hướng dẫn và thực hiện việc tái cơ cấu thực sự khó khăn.. Nhưng dù trong trường hợp nào đi nữa, chúng ta phải luôn nghiêm túc và chuyên nghiệp trong quá trình thương lượng, kèm theo đó sự công bằng và thẳng thắn với nhân viên.

Tuyển dụng nhân sự - Khi bạn thông báo với ứng viên rằng họ đã nhận được công việc mà họ mơ ước thì thật tuyệt vời. Nhưng không may, có nhiều ứng viên khác cho vị trí này, và đương nhiên cũng có những người không được nhận dù họ rất muốn làm việc tại công ty. Việc gọi điện thông báo cho những người này, tin tôi đi, không vui chút nào đâu.

Bồi thường lao động - là việc trả một khoản xứng đáng với một ai đó, chứ không phải là trả những gì mà họ muốn. Điều này thường gây ra sự bất đồng và xung đột. Một người làm nhân sự chuyên nghiệp phải học cách giải thích điều này và trên thực tế là không chỉ với những nhân viên ở mọi cấp độ, mà thường là với cả quản lý của họ nữa. Đây là những người luôn cảm thấy họ xứng đáng nhận được nhiều hơn thế. Thỉnh thoảng chúng tôi có thể thỏa thuận một mức bồi thường hợp lý, nhưng phần lớn thì chúng tôi phải tìm cách thương lượng giữ mức này nằm trong khung công ty đưa ra ban đầu.

Đào tạo và Phát triển - là việc giúp nhân viên có được những kỹ năng cần thiết chứ không phải là làm những gì họ muốn.

“Tuyệt vời” và “Đẹp đẽ” không phải là hai từ đồng nghĩa

Tôi quen với một anh bạn khi tôi tham gia một hội nghị gần đây. Anh ấy khởi đầu sự nghiệp với công việc là một kỹ sư hàng không, sau đó chuyển sang ngành tài chính và hiện tại anh đang làm trong lĩnh vực nhân sự. Tôi hỏi anh về quá trình anh chuyển sang làm nhân sự ra sao, và câu trả lời của anh khiến tôi vô cùng thích thú:

“Tôi đã rất bất ngờ khi nhận ra làm nhân sự khó tới nhường nào, thiết kế máy bay sao cho nó đừng rơi còn dễ hơn là quản lý nhân sự.”

Sự đồng cảm chính là chìa khóa

Tôi luôn tin rằng điều mà một chuyên gia trong lĩnh vực nhân sự thực sự cần không phải là “nice”, mà phải là sự đồng cảm. Đó là cách mà bạn thấu hiểu và chia sẻ cảm nhận với mọi người. Chúng tôi phải làm việc này, thỉnh thoảng rất khó khăn, nhưng đó lại là điều mà công ty cần để vận hàng trơn tru. Làm việc với sự đồng cảm, và làm cho những nhà lãnh đạo khác cũng có được sự đồng cảm đó, thực sự đã làm nên sự khác biệt. Giống như một nhiệm vụ của phòng NS, chúng tôi luôn sẵn sàng đón nhận thông tin dù tốt dù xấu và phản hồi lại, hoặc giúp cho người lãnh đạo khác đưa ra phản hồi hợp lý. Đây luôn là cách tốt nhất để tạo nên sự đồng cảm.

Cân bằng

Là chuyên gia trong lĩnh vực nhân sự, chúng tôi phải giữ cho tất cả mọi thứ cân bằng nếu chúng tôi muốn duy trì môi trường công bằng. Cân bằng trong cuộc sống là rất quan trọng. Trái lại, nếu làm không tốt, nó có thể trở thành sự thiên vị và góp phần tạo ra việc một số cá nhân tránh né công việc khó nhằn. Đây là điều mà không một công ty nào muốn gặp phải. Tôi yêu công việc của mình, không phải vì nó “tốt đẹp” mà bởi tôi tìm thấy sự thỏa mãn khi giúp công ty đạt được mục tiêu đề ra thông qua sử dụng nguồn nhân lực. Giúp đỡ và quan sát quá trình trưởng thành của mọi người là một điều tuyệt vời. Nhưng giúp đỡ và quan sát công ty dần phát triển thông qua những con người đã lao động hăng say để đạt được điều đó còn là một điều quan trọng và trọn vẹn hơn nữa.

Làm nhân sự kiểu Google

Với hơn 62.000 nhân viên đang làm việc dưới một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất hành tinh - Google có nhiều bí quyết riêng để khiến cho môi trường làm việc tại nơi đây luôn là niềm khát khao của rất nhiều người trẻ.

Laszlo Bock - Trưởng bộ phận tuyển dụng nhân sự của Goole đã chia sẻ những bí quyết quản lý nhân viên đặc sắc, "chỉ lưu hành nội bộ” của doanh nghiệp đáng giá hơn 500 tỷ đô la này.

1. Để nhân viên "tự do trong khuôn khổ”. Các bộ óc lỗi lạc tại Google phát hiện ra rằng khi các nhà lãnh đạo thường xuyên nhất quán, công bằng cũng như "tạo điều kiện" để cấp dưới "bắt bài" trong lúc ra quyết định thì nhân viên sẽ cảm thấy tự do hơn và có trải nghiệm làm việc tốt hơn.

Lý giải cho việc này, Laszlo Bock nói rằng khi thực hiện chiến lược quản trị như thế, nhân viên sẽ biết bản thân được tự do trong một chừng mực nhất định và có thể làm bất cứ điều gì mình mong muốn trong khuôn khổ đó. Nếu như người quản lý kiềm kẹp, can thiệp sâu và nhúng tay vào quá nhiều việc, cấp dưới sẽ chẳng biết đường nào mà lần. Khi ấy, phần lớn trường hợp nhân viên sẽ không biết điều gì nên hay không nên làm, dần dà dẫn tới sự bức bách và bó hẹp trong môi trường làm việc.

2. Đặt giá trị tinh thần làm mục tiêu kinh doanh. Khi xây dựng văn hóa doanh nghiệp, Google chú trọng nhất vào nhiệm vụ của mình, đó là "Tổ chức thông tin của thế giới và khiến chúng trở nên hữu ích cũng như dễ dàng truy cập trên phạm vi toàn cầu". Điểm khác biệt của nhiệm vụ này so với nhiều "tuyên ngôn" của các doanh nghiệp khác chính là nó không hề đề cập đến lợi nhuận, thị trường hay bất kỳ vấn đề nào liên quan đến cổ phần và khách hàng cả.

Theo Laszlo Bock: "Nhiệm vụ thế này giúp cho mỗi cá nhân tìm ra được ý nghĩa trong công việc của mình, vì nó gắn liền với các giá trị đạo đức và tinh thần hơn chỉ đơn thuần là một mục tiêu kinh doanh". Chính điều này biến Google thành một trong các công ty tuyển dụng thu hút được nhiều nhân tài sẵn sàng cống hiến.

3. Luôn chia sẻ mọi thứ. Sau nhiệm vụ, tính minh bạch là cột trụ thứ hai làm nên văn hóa của Google. Đơn cử, một kỹ sư phần mềm mới nhận việc sẽ có quyền truy cập gần như tất cả mã hệ thống ngay trong ngày đầu tiên.

Về "văn hóa chia sẻ” trong doanh nghiệp, Bock ngắn gọn: "Nếu doanh nghiệp của bạn thực sự tự tin nói rằng nhân viên của chúng tôi là tài sản quý giá nhất thì việc minh bạch và chia sẻ này phải là mặc định. Nếu không làm được thì bạn chỉ đang tự gạt mình gạt người mà thôi. Một mặt, bạn nói nhân viên của mình quan trọng nhưng mặt khác, bạn lại đối xử với họ chẳng ra gì cả”.

4. Tiếp thu mọi ý kiến từ nhân viên. Tại "nơi làm việc được ham muốn nhất thế giới" này, tiếng nói của nhân viên là nền tảng quan trọng thứ ba, giúp định hình văn hóa doanh nghiệp. Nhân viên được đóng góp suy nghĩ hay nguyện vọng của mình, còn ban lãnh đạo tin vào sự thành tín và trung thực từ cấp dưới đến mức cho họ cùng đề xuất ý kiến cho doanh nghiệp. Đây có thể là cơn ác mộng ở nhiều nơi, nhưng tại Google, nó lại phát huy hiệu quả đến không ngờ. Nhiều chiến lược quản trị nhân sự của ông lớn công nghệ đều xuất phát từ chính những người làm công ăn lương tại đây.

5. Tuyen dung nhan su không qua điểm số. Với cương vị là chuyên gia phân tích dữ liệu, Laszlo Bock đã từng trả lời tờ New York Times rằng GPA (điểm trung bình tích lũy) hay điểm bài kiểm tra chẳng có ý nghĩa gì trong việc tuyển lựa nhân viên cả, trừ phi doanh nghiệp của bạn sẵn sàng đào tạo họ lại từ đầu.

Nhu cầu tuyển dụng vị trí cấp trung tăng trong năm 2017

Trong quý I/2017, nhu cầu tuyển dụng nhân sự cấp trung và cấp cao tăng trưởng 73% so với cùng kỳ năm 2016.

Mảng dịch vụ lọt vào Top 5 lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhất

Navigos Search, công ty tuyển dụng nhân sự cấp trung và cấp cao thuộc tập đoàn Navigos Group vừa công bố dữ liệu về nhu cầu tuyển dụng nhân sự trung và cao cấp tại thị trường Việt Nam, thông qua nhu cầu tuyển dụng của các khách hàng đối với Navigos Search trong quý 1/2017.

Theo đó, nhu cầu tuyển dụng nhân sự cấp trung, cấp cao tiếp tục tăng trưởng mạnh. Cụ thể, trong quý I/2017, nhu cầu tuyển dụng phân khúc này tăng trưởng 73% so với cùng kỳ năm 2016. Hiện 5 lĩnh vực đang đứng đầu nhu cầu tuyển dụng ở phân khúc này là sản xuất - công nghệ thông tin – hàng tiêu dùng – tài chính ngân hàng và dịch vụ.

“Mảng dịch vụ lần đầu tiên lọt vào Top 5 lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhất. Các ngành có nhu cầu tuyển nhiều nhất trong lĩnh vực dịch vụ này bao gồm tư vấn tài chính; tư vấn quản lý; tiếp thị -  quảng cáo và giáo dục”, đại diện Navigos Search cho biết.

Cũng theo Navigos Search, trong lĩnh vực sản xuất, mảng xây dựng công nghiệp và xây dựng dân dụng chiếm nhiều nhu cầu tuyển dụng nhất. Sau đó là mảng điện – điện tử. Trong lĩnh vực hàng tiêu dùng, nhu cầu tuyển dụng đến nhiều nhất từ các ngành thực phẩm - đồ uống và ngành thời trang – mỹ phẩm.

Thị trường thiếu kỹ sư công nghệ

Navigos Search cũng cho biết, trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, nhu cầu tuyển dụng lập trình viên và kỹ sư trong mảng phần mềm nhúng đang rất lớn. Các công ty tuyển dụng gấp đôi lực lượng lao động này so với năm ngoái.

Tuy nhiên, có một thực tế đã và đang diễn ra đó là thị trường Việt Nam quá khan hiếm lập trình viên và kỹ sư ngành công nghệ thông tin (IT) đáp ứng được về kiến thức và kinh nghiệm theo yêu cầu của doanh nghiệp, trong đó nhức nhối nhất vẫn là khả năng tiếng Anh hạn chế của đội ngũ lao động này.

Vì vậy, có những doanh nghiệp do quá cần kỹ sư IT giỏi tiếng Anh đã chấp nhận thay đổi quy trình tuyển dụng, DN chấp nhận tuyển kỹ sư giỏi tiếng Anh trước rồi mới đến quy trình kiểm tra trình độ chuyên môn, nhằm loại bớt những người không đạt yêu cầu. Về chuyên môn, DN chấp nhận đào tạo lại hoặc đào tạo thêm.

Đặc biệt trong quý I/2017, một số hãng thời trang hàng hiệu nổi tiếng nhất toàn cầu đã được cấp giấy phép kinh doanh với tư cách pháp nhân tại Việt Nam, theo đó “yêu cầu tuyển dụng nhân sự của các hãng này rất cao vì họ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tuyển dụng của các hãng trên toàn cầu”, Navigos Search chia sẻ.

Cũng theo thống kê của Navigos Search, trong quý I, mức lương cao nhất đang thuộc về một vị trí quản lý cấp cao thuộc lĩnh vực bất động sản với gần 240 triệu đồng/tháng. Trong quý này, các vị trí quản lý cấp trung và cấp cao được nhận mức lương cao từ 100 triệu đến 180 triệu/tháng, thuộc đa dạng các lĩnh vực, từ sản xuất, thương mại, hàng tiêu dùng…/.

Gian nan trong việc "níu kéo" nhân lực ngành IT

Nhân lực thiếu hụt trầm trọng, thị trường lao động ảm đạm thiếu tính cạnh tranh, khiến nhiều công ty tuyển dụng nhân sự phải tìm mọi cách để thu hút và giữ chân người tài.
Hiếm hoi người có đủ năng lực

Câu chuyện “khát” nhân lực IT luôn là câu chuyện gây đau đầu cho rất nhiều doanh nghiệp. Trước đó, các chuyên gia phân tích đã từng đưa ra cảnh báo về sự thiếu hụt nhân lực cho ngành IT: “Việt Nam cần khoảng 500 000 nhân lực ngành CNTT vào năm 2020, nhưng theo tính toán, trong khi toàn bộ hệ thống cung cấp nhân lực về CNTT trên cả nước chỉ có khả năng đáp ứng quá nửa con số ấy.”

Một trong những đặc điểm đáng ghi nhận của thị trường công nghệ Việt Nam là khả năng tăng trưởng nhanh. Trong báo cáo về mức lương, phúc lợi và xu hướng ngành IT Quý 1&2 năm 2017 của chuyên trang tuyển dụng IT – TopDev, ông Nguyễn Hữu Bình – CEO của TopDev cũng khẳng định: “Trong thời điểm hiện tại, ngành IT tại Việt Nam được đánh giá là ngành mũi nhọn, một điểm đến lý tưởng cho những công ty công nghệ hàng đầu trên thế giới”.

Báo cáo của TopDev cũng cho biết, trong vòng 4 năm trở lại đây, số lượng việc làm ngành IT gia tăng mạnh mẽ, nhu cầu tuyển dụng nhân sự IT tăng dần đều qua các năm. Đặc biệt, năm 2016 tăng 45% so với cùng kỳ năm 2012, và dự báo đến năm 2018 thị trường tuyển dụng IT cần tới 350 000 lập trình viên tức tăng gấp 20 lần so với năm 2016. Trong khi đó, hiện tại chúng ta chỉ mới đáp ứng được khoảng 200 000 lập trình viên, tương đương thị trường đang thiếu khoảng 150 000 lập trình viên. Tuy nhiên nhiều chuyên gia nhận định rằng đây chỉ là sự thiếu hụt ngắn hạn.

Còn theo phân tích của VietnamWorks, trong 3 năm vừa qua (từ 2013 đến 2016), số lượng công việc ngành Công Nghệ Thông Tin – Phần Mềm đã tăng trung bình 47% mỗi năm. Tuy nhiên, số lượng nhân sự ngành này chỉ tăng ở mức trung bình 8%. Nếu sự cách biệt về mức độ tăng trưởng giữa cung và cầu tiếp tục trong những năm tới, Việt Nam sẽ ngày càng thiếu hụt nguồn nhân lực để đáp ứng cho ngành dẫn đầu thị trường tuyen dung nhan su này.

Cụ thể, từ đây đến năm 2020, nếu tiếp tục tăng trưởng nhân lực ở mức 8%, chúng ta sẽ thiếu hụt khoảng 78.000 nhân lực IT mỗi năm, và đến năm 2020 sẽ thiếu hơn 500,000 nhân lực IT, chiếm hơn 78% tổng số nhân lực IT thị trường cần.Tuy nhiên, để đạt được tỉ lệ người tìm việc so với công việc ngành IT ở mức 17 ứng viên cho mỗi công việc (tỉ lệ năm 2013), chúng ta cần khoảng 1,2 triệu nhân lực ngành IT vào năm 2020. Nếu cứ đi theo mức tăng trưởng hiện tại, đến lúc đó Việt Nam sẽ thiếu 1 triệu nhân lực IT, một con số khổng lồ đòi hỏi một chính sách phát triển nhân lực sâu rộng được triển khai ngay lập tức.

VietnamWorks cũng cho biết số lượng công ty tuyển dụng trong ngành Công Nghệ – Thông Tin đã tăng 69% so với năm 2012. Đặc biệt, số lượng công ty phần mềm đã tăng đến 124% chỉ trong vòng 4 năm. Điều này giải thích lý do vì sao số lượng việc làm ngành IT luôn tăng nhanh, nhưng tập trung vào mảng phần mềm là nhiều nhất.

"Cuộc chiến" giữa các nhà tuyển dụng

Với sự mất cân bằng giữa nguồn cung và cầu của các lập trình viên (LTV) có chất lượng, “cuộc chiến” thu hút, giữ chân nhân tài CNTT giữa các công ty ngày càng gay gắt hơn. Một số các công ty công nghệ sẵn lòng trả mức lương cao hơn so với thị trường và cam kết tăng tới 20% lương cho các ứng viên có 2 năm kinh nghiệm đi kèm với đó là các phúc lợi ưu đãi khác. Thậm chí với các lập trình viên có nhiều năm kinh nghiệm trong những lĩnh vực “hot” như Cloud Computing, Big Data hay AI có thể dao động từ $1000 – $1500 (tùy theo năng lực và vị trí đảm nhận).

Tuy nhiên, theo báo cáo của TopDev, dường như bài toán giữ chân nhân tài của các doanh nghiệp vẫn còn lắm khó khăn, khi mà có tới 42% LTV được hỏi muốn nhảy việc. Lý do phổ biến nhất mà các LTV đưa ra là có tới 35% không hài lòng với mức lương hiện tại. Nhưng đây không phải là lý do chính, yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất tới quyết định đi hay ở của LTV đa phần là vì không hài lòng với phúc lợi của công ty và sự thiếu hụt những chính sách đào tạo giúp họ có thể nâng cao trình độ chuyên môn. Theo khảo sát, các nhân viên cảm thấy được tôn trọng và muốn gắn bó với công ty lâu dài hơn khi công ty có các chính sách phúc lợi phù hợp, đặc biệt là ở mảng đào tạo.

Theo dữ liệu của công ty tuyển dụng nhân sự cấp trung và cấp cao thuộc tập đoàn Navigos Group công bố mới đây, trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, nhu cầu tuyển dụng lập trình viên và kỹ sư trong mảng phần mềm nhúng đang rất lớn. Có những doanh nghiệp có nhu cầu tuyển gấp đôi lực lượng lao động này so với năm ngoái. Tuy nhiên, có một thực tế đã và đang diễn ra từ lâu, đó là thị trường Việt Nam quá khan hiếm lập trình viên và kỹ sư ngành công nghệ thông tin (IT) đáp ứng được về kiến thức và kinh nghiệm theo yêu cầu của doanh nghiệp, trong đó nhức nhối nhất vẫn là khả năng tiếng Anh hạn chế của đội ngũ lao động này.

Có những doanh nghiệp do quá cần kỹ sư IT giỏi tiếng Anh, họ chấp nhận thay đổi quy trình tuyển dụng. Nếu như trước kia, khi tuyển người, họ thường kiểm tra trình độ chuyên môn kỹ thuật trước sau đó mới kiểm tra kỹ năng tiếng Anh. Nhưng hiện nay, họ chấp nhận tuyển kỹ sư giỏi tiếng Anh trước rồi mới đến quy trình kiểm tra trình độ chuyên môn nhằm loại bớt những người không đạt yêu cầu.

Về chuyên môn, họ chấp nhận đào tạo lại hoặc đào tạo thêm. Có những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ứng dụng điện thoại di động trong việc cung cấp dịch vụ, khi đặt trung tâm Nghiên cứu & Phát triển tại Việt Nam, họ đem công nghệ sang Việt Nam để tìm những kỹ sư tiềm năng để đào tạo, do vậy, điều kiện tiên quyết là đội ngũ nhân sự đó phải giỏi tiếng Anh. Tuy nhiên, việc tìm kiếm kỹ sư công nghệ thông tin người Việt giỏi ngoại ngữ thực sự đang là vấn đề rất nan giải đối với các doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam hoạt động.

Sức hấp dẫn của ngành khoa học máy tính tại Mỹ

Thời đại công nghệ hóa toàn cầu đã nâng cao tầm quan trọng của ngành khoa học máy tính và hiện nay ngành này đang dẫn đầu xu hướng tuyển dụng nhân sự.Ngành Khoa học máy tính cũng mang lại rất nhiều cơ hội việc làm tiềm năng cho các sinh viên quốc tế với các tấm bằng mà họ sẽ đạt được.

Mức lương hấp dẫn của ngành

Theo tờ Money Magazine, bên cạnh việc có nhiều cơ hội việc làm, các sinh viên tốt nghiệp ngành Khoa học máy tính còn được các công ty tuyển dụng trả lương rất cao. Một vài ví dụ như sau:

• Nhân viên phát triển phần mềm (Software Developer): 80.500$

• Kỹ sư kiểm thử phần mềm (Software Test Engineer): 84.000$

• Kỹ sư phần mềm cao cấp (Senior Software Engineer): 98.000$

• Giám đốc phát triển phần mềm (Software Development Manager): 115.000$

• Kiến trúc sư phần mềm (Software Architect): 116.000$

• Lập trình viên cao cấp (Programmer Analyst): 74.800$

• Chuyên viên phát triển hệ thống (Systems Developer): 93.800$

• Nhân viên phát triển Web (Web Developer): 58.000$

• Kỹ sư phát triển phần mềm, Kiểm thử (Software Development Engineer, Test): 82.000$

• Chuyên viên hỗ trợ ứng dụng (Application Support Analyst): 69.000 $

• Chuyên viên phân tích hệ thống máy tính (Computer Systems Analyst): 68.300 $

• Nhân viên quản trị dữ liệu (Database Administrator): 85.100$

• Nhân viên quản trị hệ thống (Systems Administrator): 62,900$

• Kỹ sư hệ thống (Systems Engineer):83.300$

• Chuyên viên phân tích hệ thống (Systems Analyst): 81.900$

• Nhân viên quản trị mạng lưới (Network Administrator): 59.000$

• Kỹ sư mạng lưới (Network Engineer): 83.900$

• Chuyên viên phân tích nghiệp vụ (Business Analyst): 81.500$

• Giám đốc chương trình (Program Manager): 111,000$

• Chuyên gia công nghệ thông tin (Information Technology Specialist): 64.200$

Ngoài việc lương khởi điểm cao và có nhiều vị trí công việc có thể làm, nghề nghiệp ngành  Khoa học máy tính có sự ổn định lâu dài. Nhu cầu tuyen dung nhan su ngành này không phải chỉ theo xu hướng nhất thời, mà tổng số việc làm ngành Khoa học máy tính vẫn luôn tăng một cách đều đặn. Thực tế, theo nghiên cứu của Cụ Lao động và thống kê Hoa Kỳ từ năm 2002 đến năm 2012, cứ mỗi 10 tin tuyển dụng mới trên cả nước thì có đến 6 tin thuộc lĩnh vực Khoa học máy tính.

Nhu cầu cao về nhân sự trong ngành Khoa học máy tính là sự đảm bảo cho các sinh viên quốc tế về một công việc lương cao trong ngành này. Hầu hết các Khoa Công nghệ thông tin đều công bố khả năng tìm được việc làm của các sinh viên tốt nghiệp là khoảng 85%- một con số đáng kinh ngac, vượt xa các chuyên ngành khác. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng đánh giá rằng năm trong số top mười nghề nghiệp có sự phát triển thăng tiến nghề nghiệp nhanh nhất là thuộc ngành Khoa học máy tính.

Như vậy, Sinh viên yêu thích công nghệ thông tin mong muốn theo học một chuyên ngành có sự đảm bảo về đầu ra và hứa hẹn kiếm được nhiều tiền và yêu thích công nghệ thông tin nên cân nhắc theo đuổi và học lấy một tấm bằng ngành thuộc Khoa học máy tính. Cơ hội nghề nghiệp thuộc ngành này là rất nhiều, lợi ích thì thật ấn tượng. Các sinh viên đã tôt nghiệp ngành này hầu như đều tìm được công việc ổn định lương cao, giống như được sắp đặt sẵn vậy, điều này quả là khó tìm thấy ở bất cứ ngành học nào khác. Vì vậy, dù lý do của bạn là muốn kiếm nhiều tiền, sự ứng dụng không giới hạn về địa lý, hay sự ổn định và đảm bảo về việc làm, thì Khoa học máy tính vẫn là một trong những ngành nghề hứa hẹn tốt nhất cho sinh viên quốc tế khi muốn đến Mỹ du học.

Khan hiếm nhân sự ngành kỹ thuật giỏi tiếng Trung, Hàn

Hiện nay , nguồn cung lao động cấp trung trở lên cho doanh nghiệp Hàn Quốc, Trung Quốc đang rất khan hiếm theo như báo cáo của Navigos Search.

Navigos Search cho biết, trong quý II vừa qua, tình hình kinh doanh có nhiều thuận lợi nên các công ty tuyển dụng Trung quốc và Hàn Quốc gia tăng nhu cầu tuyển dụng nhân sự cấp trung người Việt. Mặc dù vậy, nguồn ứng viên đáp ứng được yêu cầu cũng như phù hợp về văn hóa với doanh nghiệp này không nhiều dẫn đến việc tuyển dụng nhân sự ở phân khúc này gặp khó khăn.

“Một đặc trưng của các doanh nghiệp Hàn Quốc là họ rất trọng dụng các ứng viên giỏi tiếng Hàn và có học vị cao như thạc sỹ, tiến sỹ. Những ứng viên này sẽ có lợi thế vượt trội về cơ hội được tuyển dụng và nhận được chế độ đãi ngộ tốt. Với khả năng tự nghiên cứu và nắm bắt nhanh các công nghệ mới, các ứng viên có nhiều cơ hội làm việc ở các vị trí cấp cao tại các trung tâm Nghiên cứu & Phát triển (R&D), và thậm chí còn được trọng dụng tại các nhà máy sản xuất”, báo cáo nhận định.

Cùng với đó, cũng theo mạng tuyển dụng này, các công ty tuyển dụng nhân sự Hàn Quốc hiện đang cực kỳ khan hiếm nguồn ứng viên làm phiên dịch tiếng Hàn tại khu vực phía Bắc. Nhiều doanh nghiệp đang phải mở rộng tuyển phiên dịch ở phía Nam để đưa ra ngoài Bắc làm việc.

Cùng với doanh nghiệp Hàn Quốc, các doanh nghiệp có 100% vốn của Trung Quốc cũng đang gặp khó khăn trong việc tìm ứng viên cấp trung trở lên là người Việt. Hiện vị trị bán hàng các sản phẩm kỹ thuật vừa giỏi tiếng Trung vừa giỏi tiếng Anh và phù hợp với văn hóa nhóm doanh nghiệp này đang rất hiếm. Đối với các doanh nghiệp liên doanh giữa Trung Quốc và châu Âu thì tình hình có phần ít căng thẳng hơn.

Cơ hội việc làm cho lao động biết tiếng Trung đang rộng mở, đặc biệt là ở phía Nam. Hiện có nhiều doanh nghiệp 100% vốn Trung Quốc và các doanh nghiệp liên doanh Trung Quốc với các quốc gia khác đang đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất để xuất khẩu tại thị trường phía Nam, chủ yếu trong lĩnh vực dệt may – da giày và một số các mảng sản xuất công nghiệp khác.

Hiện tại quy mô của các nhà máy này còn tương đối nhỏ trong năm đầu tiên, khoảng từ 100 đến 200 công nhân cho một nhà máy. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này có kế hoạch mở rộng lên quy mô 400-500 công nhân từ năm thứ 2 trở đi, tùy vào nhu cầu đáp ứng của thị trường xuất khẩu.

Về bức tranh tổng quan nhu cầu lao động cấp trung và cấp cao quý II/2017, các yêu cầu tuyển dụng cho những vị trí này của doanh nghiệp trong mảng sản xuất đang chiếm ưu thế. Các lĩnh vực gồm xây dựng công nghiệp, điện/điện tử có nhiều nhu cầu tuyển dụng nhất.

Ngành hàng tiêu dùng/bán lẻ, chủ yếu là mảng trang phục/phụ kiện và đồ ăn/đồ uống có nhu cầu tuyển dụng đứng thứ hai. Ngành công nghệ thông tin, chủ yếu tập trung vào mảng dịch vụ Internet trong các công ty liên quan đến sử dụng công nghệ trong lĩnh vực vận tải, bất động sản, lập trình game hay thanh toán trực tuyến có nhu cầu tuyển dụng cao thứ ba.

Tình trạng "khát" nhân lực ngành du lịch hiện nay

Với mục tiêu đặt ra đến năm 2020, Việt Nam sẽ đón từ 10 đến 10,5 triệu lượt khách du lịch quốc tế và 47 đến 48 triệu lượt khách du lịch nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt 18 - 19 tỷ USD, đóng góp 6,5 - 7% GDP cả nước. Tuy nhiên việc tuyển dụng nhân sự du lịch còn gặp nhiều khó khăn bởi thiếu hụt số lượng cũng như chất lượng lao động.

Cung không đủ cầu

Tại thành phố du lịch Đà Nẵng, sự phát triển ồ ạt của những siêu dự án khách sạn, chuỗi resort cao cấp có vốn đầu tư khủng từ các tập đoàn nước ngoài cho thấy sức hút du lịch rất lớn ở nơi đây. Mỗi năm, Đà Nẵng luôn cần thêm hàng nghìn lao động chất lượng làm việc cho ngành du lịch. Thực tế, Du Lịch Đà Nẵng đã gặp nhiều khó khăn, trong đó có vấn đề nhân lực, thiếu nhân lực khiến các cơ sở kinh doanh dịch vụ ở Đà Nẵng tìm mọi cách lôi kéo, hút chất xám về đơn vị mình. Ông Huỳnh Tấn Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho biết, hiện các trường đào tạo nghề về du lịch tại Đà Nẵng chỉ cung cấp mỗi năm chưa tới 1.000 người (bằng 1/5 nhu cầu tuyen dung nhan su thực).

Khẳng định chất lượng đào tạo tại khoa Du lịch, ông Ngô Xuân Hà, Hiệu trưởng trường ĐH Thành Đô cho biết ,các công ty tuyển dụng về du lịch rất nhiều, sinh viên tốt nghiệp ngành Du lịch đào tạo xong đa phần đều có việc làm ngay, như ở các công ty lữ hành, văn phòng đại lý du lịch, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan, khu du lịch, khu vui chơi giải trí liên hợp… Theo ông Hà, hiện có hàng chục trường đào tạo các chuyên ngành về du lịch nhưng chỉ đáp ứng được 60% so nhu cầu, dẫn đến tình trạng thiếu nguồn nhân lực du lịch.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển du lịch Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng 7%/năm trong giai đoạn 2016-2020, số lao động làm việc trực tiếp trong ngành du lịch khoảng 870.000 người, lao động gián tiếp khoảng 1,5 triệu người. Riêng vùng ĐBSCL, nhu cầu tuyển dụng lao động đến năm 2020 là khoảng 208.000 người. Như vậy, mỗi năm ngành du lịch cần tới 40.000 lao động nhưng số lượng sinh viên tốt nghiệp tại các cơ sở đào tạo nghiệp vụ du lịch chỉ khoảng 15.000 người/năm. Không chỉ ở TP. HCM và Hà Nội - 2 thị trường tuyển dụng lớn nhất nước mà các tỉnh, thành khác cũng cần nhiều nhân sự trẻ, kỹ năng vững vàng để phát triển du lịch địa phương.

Trong khi đó, Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã đề ra mục tiêu tổng quát của ngành Du lịch là đến năm 2020, Việt Nam đón 10 - 10,5 triệu lượt khách du lịch quốc tế và 47 - 48 triệu lượt khách du lịch nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt 18 - 19 tỷ USD, đóng góp 6,5 - 7% GDP cả nước.

Khi Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, là mục tiêu phát triển kinh tế thì nhu cầu nguồn nhân lực là rất lớn. Với tốc độ tăng trưởng như hiện nay, Tổng cục Du lịch cho biết, yêu cầu mỗi năm phải đào tạo thêm 25.000 lao động mới và cần phải đào tạo lại số lượng tương đương như vậy.

Nguồn nhân lực chất lượng cao : còn để trống

Nguồn nhân lực du lịch ở nước ta không chỉ thiếu hụt ở các vị trí cao cấp như quản lý nhà hàng, khách sạn, công ty lữ hành... mà ngay cả lực lượng lao động trực tiếp như hướng dẫn viên, nhân viên lễ tân, phục vụ buồng... vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về chất và lượng.

Ông Vũ Thế Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhận định, trình độ ngoại ngữ hạn chế, kỹ năng nghiệp vụ thiếu, khiến chúng ta không khai thác hết được nguồn lợi du lịch từ khách nước ngoài.

Không chỉ thiếu hụt nhân tài du lịch mà thực tế nhiều công ty du lịch trong nước cũng buộc phải bỏ ngỏ một số thị trường hấp dẫn chấp nhận mất tour,mất khách ở các thị trường như Đức, Nhật, Hàn Quốc… Đại diện Công ty Lữ hành Hanoitourist cho biết, có 30% khách du lịch nước ngoài cần hướng dẫn viên sử dụng được tiếng Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc thông qua Công ty. Tuy nhiên, vì không tìm được người đủ trình độ đáp ứng nhu cầu này nên đành bỏ ngỏ thị trường này.

Theo thống kê của Tổng cục Du lịch, riêng về lực lượng hướng dẫn viên  đã có sự thiếu hụt không chỉ số lượng mà còn mất cân đối nghiêm trọng về cơ cấu. Không chỉ thế, phần lớn nguồn nhân lực du lịch chỉ qua các khóa học “cấp tốc” hoặc ngắn hạn nên kỹ năng nghề nói chung còn thấp. Số lao động có trình độ đại học và trên đại học chiếm tỷ lệ thấp trong tổng số lao động đã qua đào tạo, nhưng rất ít người được đào tạo đúng chuyên ngành du lịch, chủ yếu từ các ngành nghề khác chuyển sang.

Dòng dịch chuyển nhân sự Việt cao cấp sang nước ngoài : có đáng lo ngại ?

Theo dữ liệu Công ty tuyển dụng nhân sự cấp cao Navigos Search công bố tháng 1-2017, đang có hiện tượng chuyển dịch lao động từ VN sang Singapore, Malaysia..., đặc biệt ở khối nhân sự cấp quản lý hai lĩnh vực công nghệ thông tin và kế toán - kiểm toán.

Lương thấp hơn nhưng vẫn làm

Nhiều người bạn của anh Hùng Thiện đã chuyển sang làm việc tại Singapore, Thái Lan, Malaysia... Tương tự, anh Nhâm Bá Phương (giám đốc tiếp thị Unilever châu Á) - người đã có tám năm làm việc tại Singapore - cho rằng các nhà tuyển dụng nhân sự ở nước ngoài tạo cơ hội tuyển dụng rộng mở, công bằng cho nhân sự giỏi chuyên môn, có tố chất lãnh đạo, giỏi ngoại 
ngữ từ khắp nơi.

“Đây là sự dịch chuyển hiển nhiên giữa cán cân cung và cầu của thị trường. Những năm gần đây có khá nhiều bạn bè người Việt của tôi từ VN “chuyển dịch” qua các công ty đa quốc gia có trụ sở tại Singapore và làm ở các vị trí cao cấp” - anh Bá Phương nói 
với Tuổi Trẻ.

Theo chị Nguyễn Phương Mai (giám đốc điều hành Navigos Search),nhân sự đầu quân vào các công ty tuyển dụng tại ngước ngoài  đã xuất hiện từ một vài năm trước và chỉ là rõ nét gần đây, một phần do tác động của sự ra đời của AEC (Cộng đồng kinh tế ASEAN).

“Nhưng Singapore là một trường hợp đặc biệt bởi theo khảo sát của chúng tôi, 70% ứng viên Việt cao cấp được khảo sát chọn “bến đỗ” là đảo quốc này, ngay cả những ứng viên tại Úc, Nhật cũng mong muốn được sang Singapore làm việc” - chị Phương Mai nhận định.

“Có những nhân sự cấp cao nhận mức lương cao hơn nếu chọn làm việc tại VN nhưng họ vẫn ra đi”. Chị Phương Mai cung cấp thông tin này và cho rằng đó không là nghịch lý vì lương, phúc lợi, cơ hội đào tạo và các trải nghiệm đa dạng về công việc cũng như văn hóa thì việc làm tại Singapore, Malaysia, Thái Lan vẫn đều hấp dẫn hơn ở VN.

“Sâu xa hơn, họ chọn nước ngoài để các thành viên khác trong gia đình như con cái được cơ hội hưởng nền giáo dục chất lượng, chế độ chăm sóc y tế, môi trường tốt” - chị Phương Mai nói.

“Tại các công ty đa quốc gia ở nước ngoài, họ thường tập trung vào hiệu quả công việc hơn, ít dòm ngó đến chuyện riêng của đồng nghiệp.

Ở VN, chuyện người này để ý chuyện cá nhân của người kia vẫn tồn tại, chưa kể việc chúng ta chưa thực hiện tốt chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá năng lực khiến việc đánh giá năng suất lao động vẫn chưa chính xác” - ThS Vũ Thanh Tùng (giảng viên ĐH Tài chính - marketing) bổ sung.

Nên lạc quan hơn

Liệu đây có phải là dấu hiệu đáng lo ngại ? Chị Hà Lâm Tú Quỳnh (giám đốc PR - truyền thông, Google châu Á - Thái Bình Dương), hiện làm việc tại Singapore, cho rằng đó là điều không thể tránh khỏi.

Chị giải thích: “Từ 18 năm trước khi tôi làm hỗ trợ phiên dịch cho các trường đại học Mỹ tại hội thảo du học, một giáo sư người Mỹ đã khuyên tôi hãy mở mang tầm nhìn, làm giàu hồ sơ của mình bằng việc tích lũy kinh nghiệm sống, làm việc tại một quốc gia nước ngoài.

Ông nói kinh nghiệm này là cực kỳ thiết yếu nếu tôi muốn tiến cao, xa hơn ở vị trí lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia vì thế giới ngày càng phẳng.

Các tập đoàn lớn luôn đòi hỏi sự phát triển, thích ứng cao của các nhân sự chủ chốt khi rơi vào môi trường xa lạ, tình huống mới hoàn toàn. Điều này cũng lý giải việc khi nhìn vào hồ sơ nhân sự cấp cao các tập đoàn lớn, chúng ta sẽ thấy họ luôn có bề dày kinh nghiệm làm việc tại nhiều thị trường khác nhau”.

Theo chị Tú Quỳnh, sau thời gian làm việc cho các tập đoàn nước ngoài, nhân sự cấp cao tại Việt Nam sẽ nâng cao tầm nhìn và tích lũy được nhiều kinh nghiệm hơn khi về nước.

Còn với anh Lê Thành Quang Khôi (trưởng phòng hành chính - nhân sự Ngân hàng Vietcombank Tân Định) thì nhân sự cấp trung đến cấp cao sẽ có cơ hội học được nhiều điều mà môi trường trong nước chưa thể cung cấp được, bên cạnh đó là tín hiệu tốt cho thấy chất lượng giáo dục của các trường đại học VN đã phần nào được cải thiện , thích ứng đòi hỏi ngày càng gắt gao của thị trường.

Chị Phương Mai cho rằng trước mắt không nên quá lo lắng bởi số lượng lao động Việt cấp cao “dịch chuyển” ra nước ngoài vẫn còn là số ít vì lượng nhân sự Việt đạt chuẩn quốc tế chưa thực sự nhiều.

“Tuy nhiên về lâu dài, tôi cho rằng các doanh nghiệp trong nước nên đặc biệt lưu ý, có sự chuẩn bị chủ động bởi khi các nhân sự trên chuyển qua nước ngoài thì chúng ta sẽ bị “lỗ” trong khâu đầu tư đào tạo, ngoài ra việc trên sẽ dẫn đến những thay đổi đáng kể về mô hình tổ chức, hoạt động kinh doanh” - chị Phương Mai chia sẻ.